Rok jubileuszowy Biblioteki Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk

200 lat Biblioteki i 600 lat Zamku w Kórniku to wyjątkowy, podwójny jubileusz. W 1826 roku Tytus Działyński zaczął przenosić swoją bibliofilską kolekcję do Zamku w Kórniku. Zamku, o którym najstarszy zachowany dokument pochodzi z 1426 roku.
 

Rok 2026 to prawdziwe kórnickie, wielkopolskie, a właściwie polskie święto - wszak obchodzimy 200-lecie Biblioteki Kórnickiej oraz 600-lecie Zamku w Kórniku. Zamek w ciągu tych sześciu wieków był wprawdzie kilka razy przebudowany przez kolejnych właścicieli, ale zachował swój oryginalny kształt, ponieważ nigdy nie został zniszczony w trakcie burzliwych dziejów naszego kraju. Niegdyś stanowił rezydencję mieszkalną, a dziś jest zabytkiem wpisanym do rejestru Pomników Historii, który rokrocznie odwiedza około sto tysięcy turystów z Polski i świata. Kolekcja Biblioteki Kórnickiej, której część wpisana została na krajową listę UNESCO, sytuuje ją wśród najważniejszych polskich książnic, a z jej zasobów regularnie korzystają polscy i zagraniczni badacze.

Te jubileusze stanowią wyjątkową okazję, aby przypomnieć i uhonorować dziedzictwo rodzin Działyńskich oraz Zamoyskich, które stworzyły to miejsce, a zarazem nadal, jeszcze skuteczniej promować jego nietuzinkową wartość. Nasze działania, jako instytucji publicznej – związanej dziś z Polską Akademią Nauk – mają charakter naukowy, popularyzacyjny oraz kulturotwórczy. Jesteśmy dumni, że możemy opiekować się tą niezwykłą kolekcją, a zarazem doskonale wiemy, jak to robić – zespół Biblioteki tworzą świetni specjaliści w swoich dziedzinach, ludzie zaangażowani, dla których każdy dzień w pracy to ważna misja.

Panorama obchodów

W 2026 roku planujemy cykl wydarzeń związanych z Biblioteką i Zamkiem, pod wspólnym tytułem: Dziedzictwo, które żyje. 200 lat Biblioteki Kórnickiej i 600 lat Zamku w Kórniku. Całkowicie odmienimy z tej okazji zamkowy hol, wprowadzając do niego nowoczesne i zaskakujące rozwiązania wystawiennicze. W prestiżowych, a zarazem otwartych dla szerokiej publiczności miejscach pokazywać będziemy naszą wystawę plenerową, a integralną częścią projektu będzie wystawa w przestrzeni cyfrowej, zapewniająca wszystkim stały dostęp do treści edukacyjnych oraz opowieści jubileuszowej. Planujemy także wydanie przepięknego albumu prezentującego dwieście skarbów wybranych z naszej biblioteczno-muzealnej kolekcji. Nie zabraknie ponadto filmu łączącego wiedzę ekspercką z wartką, wciągającą narracją. Zaproponujemy też szereg spotkań: zajęć, warsztatów, wykładów, oprowadzań kuratorskich – by jak najwięcej osób mogło zagłębić się w fascynujący świat naszej Biblioteki.

Przyjaciele, w towarzystwie których świętujemy

Swoje 200-lecie obchodzą w tym roku także inne, pod wieloma względami bliskie nam instytucje: Arboretum w Kórniku (należące do Instytutu Dendrologii PAN) oraz Szkółki Kórnickie (będące Zakładem Doświadczalnym PAN). Arboretum to nie tylko niezwykle bogata kolekcja drzew i krzewów, które dają radość oraz wytchnienie rzeszom spacerowiczów, ale przede wszystkim ważna na światowej mapie przestrzeń prowadzenia badań naukowych i upowszechniania wiedzy dendrologicznej. Szkółki zaś to jeden z najstarszych tego rodzaju zakładów w Polsce, nieprzerwanie i znakomicie prowadzony od czasów Tytusa Działyńskiego. W sposób godny podziwu dba zarówno o promocję rodzimych gatunków,
a zarazem odważnie poszerza swoją ofertę o okazy sprowadzane z najlepszych szkółek europejskich, i nie tylko. Wobec takich jubileuszy Miasto Kórnik nie mogło pozostać obojętne. Rada Miasta uchwaliła rok 2026 Rokiem Dziedzictwa Kórnickiego i aktywnie włączyła się w organizację obchodów oraz wsparcie świętujących instytucji. To wspaniały przykład serdecznej i zaangażowanej współpracy regionalnej.

Kto nas wspiera?

Grono patronów honorowych współtworzą przedstawiciele władz rządowych i samorządowych regionu,
a także osoby związane z najbliższymi dla nas strukturami naukowymi. Do współtworzenia komitetu honorowego zaprosiliśmy przedstawicieli instytucji, które świętują wraz z nami i z którymi łączy nas wspólna misja.

Patroni honorowi

Wojewoda Wielkopolska Agata Sobczyk
Marszałek Województwa Wielkopolskiego Marek Woźniak
Starosta Poznański Jan Grabkowski
Burmistrz Miasta i Gminy Kórnik Przemysław Pacholski
Prezes Polskiej Akademii Nauk prof. Marek Konarzewski
Prezes Oddziału PAN w Poznaniu prof. Jerzy Kaczorowski
Prezes Polskiego Towarzystwa Historycznego prof. Robert Litwiński
Komitet honorowy

Dyrektor Instytutu Dendrologii PAN prof. Andrzej M. Jagodziński
Dyrektorka Zakładu Doświadczalnego PAN „Szkółki Kórnickie” Maria Skrent
Dyrektorka PAN Biblioteki Gdańskiej dr Anna Walczak
Prezes Fundacji Zakłady Kórnickie dr Dariusz Grzybek
Partnerzy

Samorząd Województwa Wielkopolskiego 
Starostwo Powiatowe w Poznaniu 
Samorząd Miasta i Gminy Kórnik
KALENDARZ WYDARZEŃ

LUTY
14 lutego (sobota) – Królewskie Walentynki w Zamku Kórnickim
27 lutego (piątek) – Inauguracja Roku Dziedzictwa Kórnickiego

KWIECIEŃ
22 kwietnia (środa) – Poznański Festiwal Nauki i Sztuki z niezwykłą historią 200-letniej biblioteki – Pałac Działyńskich w Poznaniu

MAJ
4 maja (poniedziałek) – Wernisaż wystawy – Zamek w Kórniku
16 maja (sobota) – Noc Muzeów – Zamek w Kórniku
30 maja (sobota) – Dzień Dziecka ze sztuką pięknego pisania i rękodzieła papierniczego – Rynek w Kórniku

LIPIEC
5 lipca (niedziela) – Koncert zespołu Raz Dwa Trzy w Kórniku – Prowent
18 lipca (sobota) – wspólne oglądanie, w Arboretum Kórnickim, filmu „Gdzie jest trzeci król”, którego akcja rozgrywa się we wnętrzach Zamku Kórnickiego
19 lipca (niedziela) – Dzień otwarty w Arboretum Kórnickim i prezentacja wystawy plenerowej BK

WRZESIEŃ
17-18 września (czwartek-piątek) – Kórnickie Dni Nauki – wykłady w szkołach i nocne zwiedzanie Zamku Kórnickiego
20 września (niedziela) – Piknik dziedzictwa na podzamczu – Kórnik

PAŹDZIERNIK
22-23 października (czwartek-piątek) – Konferencja jubileuszowo-projektowa – Pałac Działyńskich w Poznaniu

LISTOPAD
28 listopada (sobota) – Nocne zwiedzanie Zamku śladami Teofili z Działyńskich – Zamek Kórnicki